De vergeten Friezen in Denemarken
Voorpagina > De Friezen in Zuid-Jutland > Friese plaatsnamen in Zuid-Jutland

Friese plaatsnamen in Zuid-Jutland

Men kan in Zuid-Jutland op officiële borden geen plaatsen vinden met oorspronkelijke Friese namen, zoals in Zuid-Sleeswijk. De Friese plaatsnamen bestaan echter nog steeds.

Zoals genoemd heet Rømø in het Fries Rem, Ballum is Balem, Løgum-kloster: Klooster, Sæd: Seet, Højer: Huuger, Rudbøl: Rübel, Tønder: Toner en Møgeltønder: Gruttoner. De laatste twee namen zijn interessant, omdat de Friese naam voor Møgeltønder wel eens erg oud zou kunnen zijn. Gruttoner kan worden vertaald in "Storetønder" (Groot-Tønder); die betekenis had de naam van de stad Møgeltønder vele honderden jaren geleden. In die tijd was Møgeltønder een belangrijke havenstad aan de westkust. Ongeveer 400 jaar geleden werd de scheepvaart vanwege verzanding van de vaarroute van "Storetønder" verhuisd naar "Lilletønder" (Klein-Tønder), het huidige Tønder. "Møgel" betekent "stor" (groot) in één van de oude locale dialecten. Volgens het Friese woordenboek is het woord "grut" nog steeds synoniem met het Deense woord "stor".

Van andere plaatsnamen met een mogelijk Friese geschiedenis kan Brøns, ten noorden van Skærbæk, worden genoemd. Deze plaats zou best genoemd kunnen zijn naar de Friese koningen met die naam, die in veel sagen en kronieken voorkomen. Van de naam van de kleine stad Juvre aan de noordkant van Rømø, wordt vermoed dat die is afgeleid van de Nederlandse plaatsnaam "Joure" in Fryslân.

De naam van de plaats Misthusum bij Skærbæk is in dat verband ook interessant. Er worden verscheidene steden met de naam "Husum" langs de Waddenzeekust aangetroffen - niet alleen de grote stad in het zuiden, maar veel kleine dorpen, die allemaal een voorvoegsel bij de naam hebben.

"Husum" heeft vermoedelijk betekend "huizen", of "de huizen" en, omdat "mist" in het Fries nog steeds "mist" betekent, zou de plaats dus in het verleden in Friese streken "Misthuizen", of "Miststad" hebben kunnen heten. Het gebied heeft immers regelmatig te maken met mist en zeedampen.

Oorspronkelijk was Misthusum een kleine samenleving, , bestaande uit 8 terpen, waarop 12 boerderijen hebben gelegen. Archeologische vondsten wijzen uit, dat ze rond 1200 zijn aangelegd. Het hele dorp werd in de nacht van 11 op 12 oktober 1634 door een grote stormvloed grotendeels weggevaagd. 44 Mensen van de 12 gezinnen verdronken, tezamen met alle huisdieren. Tegenwoordig staat er alleen nog maar een enkel klein en vervallen landarbeidershuis.

Er bestaat een sage over Misthusum, waarin wordt verteld hoe slim de bewoners van de westelijke streken zijn. - Er werd in de middeleeuwen een weg naar Misthusum aangelegd die "Den Svorne Vej" (de weg van de gezworenen) werd genoemd. Die eigenaardige naam is te danken aan een rechter, die de boeren in de bebouwde marsgronden het recht gaf een weg aan te leggen, als zij de rechter konden bewijzen dat ze op eigen grond bleven. Dat bewezen ze, door hun klompen te vullen met grond van hun eigen weilanden en die aan te trekken toen ze de weg betraden. Dit vermeldt althans de plaatselijke toeristenfolder.