De vergeten Friezen in Denemarken
Voorpagina > De taal van de Friezen

De taal van de Friezen

Veel taalonderzoekers hebben de gelijkenissen tussen de Oudengelse- en de Friese taal benadrukt. Enkelen van hen hebben de stelling verkondigd, dat als Willem de Veroveraar in het jaar 1066 Engeland niet had veroverd, alle Engelsen vandaag de dag een soort Fries zouden hebben gesproken. Na het einde van de bezetting door de Noormannen werd de oude Engelse taal meer door het Frans beďnvloed dan door het Fries en het Nederlands.

Taaleksperts van vele nationaliteiten hebben zich bezig gehouden met onderzoek naar de Friese taal, of –talen. Niet alleen in Denemarken, Duitsland, Frankrijk en Nederland, maar ook onder de Friezen zelf is de interesse voor de taal groot. In landen als Zweden, Noorwegen en IJsland bestaat een grote wetenschappelijke belangstelling voor de verwantschap tussen het Fries en de Scandinavische talen.

In de Baltische landen, zoals Estland en Letland, komen onderzoekers voor die in het Fries zijn geďnteresseerd. Ook in veel andere landen wordt onderzoek gedaan naar het Fries, dat vaak beschouwd wordt als één van de best bewaarde talen uit het verleden, met wortels tot in de oudheid. Het is daarom voor hen een interessant studieobject bij het onderzoek naar de ontwikkeling van de eigen taal en de taalkundige verbanden daarbij met andere talen.

Wat de verwantschap tussen het Fries en het Engels betreft; er bestaat een redelijke overeenstemming over het feit dat de Oudengelse Angelsaksische taal, die in het land werd gesproken voordat de Normandische vorsten Engeland veroverden, bijzonder veel overeenkomsten vertoonde met het Fries. Daarbij wordt zowel op de semantiek, als deels ook op de grammatica gedoeld. Eén en ander wordt onder meer gedocumenteerd middels oude overgeleverde geschriften. Er zijn honderden boeken en verhandelingen over geschreven, zowel door wetenschapsmensen, als, meer of minder serieus, door amateurs met kennis van zaken.

Bij dat onderzoek zijn veel gelijkenissen gevonden tussen de oude Angelsaksische Engelse- en de Westgermaanse Friese taal. Vooral tussen het Fries en Engelse dialecten, c.q. de afzonderlijke regionale talen, zoals onder meer het Schots, dat waarschijnlijk minder door het Frans is beďnvloed, is taalkundige verwantschap aangetoond.

Het voert te ver om hier met voorbeelden te komen.

Tenslotte kan worden opgemerkt dat de eerste tien Friese telwoorden heel veel lijken op de Engelse:

1 iinj – 2 tou – 3 tri – 4 fjour – 5 fiiw – 6 seeks – 7 soowen – 8 oocht – 9 nüügen – 10 tinn (Noordfries Pl.)

Hoewel de meeste Engelsen menen dat het zogenaamde Angelsaksisch de taal van hun voorouders was, is het heel goed mogelijk dat die taal een soort Fries is geweest. Dit omdat zowel de Friezen, als de Angelen en de Saksen, oorspronkelijk uit dezelfde streken in Noordwest Europa komen.

Het is wel grappig om zich proberen voor te stellen dat de voorbeelden van beroemde litteraire figuren als Robin Hood en Koning Arthur – de man van de ronde tafel- en de Galliër Asterix in werkelijkheid Friezen zijn geweest en een Friese taal hebben gesproken.- maar waarom eigenlijk niet?- Er zijn veel aanwijzingen dat er geen grote verschillen tussen de talen van de landen rond de Noordzee bestonden.

In Nederland kwam omstreeks het jaar 1485 het eerste boek in de Friese taal uit. Een exemplaar van dit boek bevindt zich in de bibliotheek in Leeuwarden, waar men ook de brief bewaart met de Friese vrijheidsprivileges, die keizer Sigismund in 1417 uitschreef.

Engelse taalkundigen en in taal geďnteresseerden hebben, zoals gezegd, eeuwenlang naarstig onderzoek gedaan naar de Friese taal, met de bedoeling om de oorsprong van hun eigen taal te vinden. De meesten zijn tot de opvatting gekomen dat het Fries toch dichter bij het Engels ligt dan bij-
voorbeeld Nederlands, Duits, of Deens.

Wanneer men meer over de gehanteerde argumenten aan de weet wil komen, is het geen enkel probleem die van de duizenden internetsites te halen, waarop deze onderwerpen worden behandeld. Indien u de lijst met trefwoorden op het internet op de laatste bladzijden van dit boek raadpleegt, openen zich ongekende mogelijkheden om iets aan de weet te komen over de Friezen en hun taal. Een grote talenkennis is daarbij niet echt nodig.

Undermenu